Glucosamine
Glucosamine is een aminosuiker die van nature voorkomt in kraakbeen en bindweefsel en een structurele component is van glycosaminoglycanen, de langketenmoleculen die de mechanische eigenschappen van gewrichtskraakbeen mede bepalen. Het wordt in het lichaam aangemaakt uit glucose en het aminozuur glutamine. Als voedingssupplement wordt glucosamine gewonnen uit schaaldierchitin (garnalen, kreeft, krab) of via fermentatie van maïs als alternatief voor consumenten die een schaaldiervrij product zoeken. Glucosamine wordt frequent gecombineerd met chondroïtinesulfaat in gewrichtssupplementen en is een van de meest verkochte supplementcategorieën wereldwijd.
Vormen van glucosaminesupplementen
Glucosamine is beschikbaar in diverse chemische vormen met uiteenlopende stabiliteit en zuiverheid. Glucosaminehydrochloride (glucosamine HCl) bevat meer elementair glucosamine per gram dan glucosaminesulfaat en is stabieler bij bewaring. Glucosaminesulfaat-kaliumchloride en glucosaminesulfaat-natriumchloride zijn twee varianten van glucosaminesulfaat die in de markt worden aangeboden. De wetenschappelijke discussie over de superioriteit van een specifieke glucosaminesoort voor klinische effecten is nog gaande, met studies die voor beide vormen zijn uitgevoerd zonder duidelijke conclusie over de superioriteit van één van beide.
EFSA-beoordeling
EFSA heeft gezondheidsclaims voor glucosamine beoordeeld in het kader van Verordening EU 432/2012. De ingediende claims voor glucosamine, waaronder claims gerelateerd aan gewrichten en kraakbeen, zijn door EFSA afgewezen wegens onvoldoende wetenschappelijk bewijs voor een causale relatie op het niveau dat voor een goedgekeurde claim vereist is. Dit betekent dat aanbieders van glucosaminesupplementen in Europa geen gezondheidsgerelateerde claims mogen communiceren over de werking van glucosamine op gewrichten of kraakbeen in hun productmarketing.
Wetenschappelijke literatuur
De GAIT-studie (Glucosamine/Chondroitin Arthritis Intervention Trial), een grote gerandomiseerde gecontroleerde studie gefinancierd door de Amerikaanse National Institutes of Health, onderzocht glucosamine en chondroïtine bij knieproblemen. De resultaten waren complex en varieerden per subgroep. Latere studies en meta-analyses hebben vergelijkbare variabiliteit in resultaten laten zien. De wetenschappelijke discussie over glucosamine als supplement is volop gaande met periodieke publicatie van nieuwe studies die nieuwe inzichten bieden.
Combinatie met chondroïtinesulfaat
Glucosamine en chondroïtinesulfaat worden frequent gecombineerd in gewrichtssupplementen vanwege de theoretische complementariteit als structurele componenten van kraakbeenmatrix. Beiden zijn glycosaminoglycanen die in de extracellulaire matrix van kraakbeen voorkomen. De rationale voor de combinatie is dat beide stoffen samen de bouwstoffenmatrix aanvullen die nodig is voor normale kraakbeenstructuur. De wetenschappelijke evidentie voor de gecombineerde formule is onderzocht maar heeft niet geleid tot EFSA-goedgekeurde claims voor de combinatie.
Gebruik en veiligheidsoverwegingen
Glucosaminesupplementen worden over het algemeen goed verdragen bij gangbare doseringen. Personen met schaaldierenallergie dienen te kiezen voor fermenticatiegeriveerde glucosamine zonder schaaldierencomponent. Glucosamine kan de bloedsuikerspiegel beïnvloeden bij hogere doseringen en verdient aandacht bij diabetici die hun bloedsuikerspiegel monitoren. Combinatie met bloedverdunners verdient overleg met een arts vanwege mogelijke interacties. Bewaar glucosaminesupplementen conform de etiketinstructies.
De keuze van glucosaminevorm en dosering in supplementen is een praktische overweging voor consumenten. Gangbare doseringen in onderzoek variëren van 1500 mg glucosamine per dag als enkelvoudige dosis of verdeeld over meerdere doses. De beschikbaarheid van glucosamine in diverse vormen (HCl, sulfaat) maakt het vergelijken van producten op basis van de hoeveelheid elementair glucosamine per portie verstandiger dan vergelijking op basis van het totale gewicht van het glucosamineverbinding per portie. Een arts of diëtist kan helpen de meest passende glucosaminevariant en dosering te selecteren voor de individuele situatie.
Consumenten die glucosamine als onderdeel van een bredere gewrichtsondersteuningsstrategie willen gebruiken worden aangeraden dit te bespreken met hun huisarts of een reumatoloog die vertrouwd is met de actuele wetenschappelijke literatuur over dit supplement. Een geïntegreerde aanpak die rekening houdt met voeding, beweging, lichaamsgewicht en gerichte suppletie biedt een completere context voor gewrichtsgezondheid dan supplementgebruik als geïsoleerde interventie. waarbij alle relevante factoren voor gewrichtscomfort worden meegenomen als onderdeel van een persoonlijk gezondheidsplan dat is afgestemd op de individuele omstandigheden en de algehele leefstijl als bepalende factor voor een optimaal gewrichtscomfort op de lange termijn
