Quercetine
Quercetine is een flavonoïd dat van nature voorkomt in een breed scala aan vruchten, groenten en plantaardige voedingsmiddelen, waaronder appels, uien, knoflook, bosbessen, broccoli, groene thee en rode wijn. Het behoort tot de subklasse van de flavonolen en is een van de meest voorkomende en meest bestudeerde voedingspolyfenolen. Quercetine is een van de meest abundante flavonoïden in het menselijk dieet en heeft aanzienlijke wetenschappelijke aandacht gekregen vanwege zijn chemische eigenschappen als antioxidant en zijn brede aanwezigheid in plantaardige voeding. Als supplement wordt quercetine aangeboden in diverse vormen, waaronder quercetinedihydraat, kuercetin-3-glucoside en geformuleerde varianten met verbeterde biologische beschikbaarheid.
Chemische eigenschappen
Quercetine heeft een flavonolstructuur met meerdere hydroxylgroepen die bijdragen aan de antioxidante capaciteit van de molecule. De vrije hydroxylgroepen in de structuur maken quercetine chemisch reactief als vrije-radicalenvangers. De biologische beschikbaarheid van quercetine via orale inname is relatief beperkt door de lage oplosbaarheid in water en de snelle metabolisatie in de darm en lever. Enzymatisch ontkoppelde quercetinevormen zoals quercetine-3-glucoside worden beter geabsorbeerd dan quercetinedihydraat doordat specifieke transporteiwitten in de darmwand suikergebonden flavonoïden effectiever opnemen.
Voedingsbronnen
Rode en gele uien zijn de rijkste voedingsbron van quercetine met gehalten van 35-50 mg per 100 gram vers product. Kappertjes (capers) bevatten met circa 170 mg per 100 gram de hoogste concentraties van alle voedingsmiddelen. Bosbessen, appels met schil, broccoli, kerstomaatjes en groene thee zijn andere relevante quercetinebronnen in het normale dieet. De dagelijkse quercetine-inname via een gevarieerd westers dieet wordt geschat op 10-100 mg, afhankelijk van de hoeveelheid en diversiteit van plantaardige voedingsmiddelen.
EFSA-status en claims
Voor quercetine zijn geen goedgekeurde EFSA-gezondheidsclaims beschikbaar onder Verordening EU 432/2012. Quercetine-supplementen worden in Europa verkocht als voedingssupplementen zonder gezondheidsclaims. Aanbieders mogen de aanwezigheid van quercetine in diverse plantaardige voedingsmiddelen beschrijven als feitelijke informatie, maar mogen geen medische of gezondheidsgerelateerde uitspraken doen over de werking van quercetine-supplementen op het menselijk lichaam in hun productcommunicatie en etikettering.
Biologische beschikbaarheid en formuleringen
De beperkte biologische beschikbaarheid van standaard quercetinedihydraat heeft geleid tot de ontwikkeling van verbeterde formuleringen. Quercetine in combinatie met bromelaïne, het enzym uit ananas, is een populaire combinatie gebaseerd op de theorie dat bromelaïne de absorptie van quercetine verbetert. Fytosoomformuleringen van quercetine, waarbij quercetine gecomplexeerd is met fosfatidylcholine, tonen in studies hogere biologische beschikbaarheid dan standaard quercetine. Nanodeeltjesformuleringen en liposomale quercetine zijn andere technologische benaderingen voor verbeterde absorptie.
Kwaliteitsoverwegingen en gebruik
Bij de keuze van een quercetin-supplement zijn de chemische vorm, de dagelijkse dosering in milligram en de beschikbaarheid van onafhankelijke laboratoriumtests relevante kwaliteitsindicatoren. Quercetine-supplementen worden over het algemeen goed verdragen bij gangbare doseringen. Interacties met bloedverdunners en bepaalde antibiotica zijn gedocumenteerd in de literatuur; overleg met een arts of apotheker is aanbevolen bij medicatiegebruik. Een dieet rijk aan diverse plantaardige voedingsmiddelen levert quercetine samen met een breed spectrum van complementaire polyfenolen die via synergistische interacties samen meer bijdragen aan een antioxidant-rijke voedingsmatrix dan geïsoleerde quercetin-supplementen alleen kunnen bieden.
De groeiende wetenschappelijke aandacht voor quercetine als onderdeel van senolytica-onderzoek, waarbij quercetine wordt onderzocht als potentiële verbinding voor het verwijderen van verouderde cellen, heeft de populariteit van quercetine-supplementen verder vergroot. Dit onderzoek is nog in vroege stadia en heeft niet geleid tot goedgekeurde gezondheidsclaims. Voor consumenten die quercetine als supplement overwegen biedt een dieet rijk aan diverse kleurrijke groenten en fruit een brede inname van quercetine en synergistisch werkende polyfenolen die samen een vollediger antioxidantprofiel bieden dan geïsoleerde querectin-suppletie.
Wetenschappelijk onderzoek naar quercetine is de afgelopen jaren sterk toegenomen, met studies die diverse aspecten van de verbinding onderzoeken bij zowel cel- en diermodellen als bij mensen. De transitie van veelbelovende preclinische bevindingen naar bewezen effecten bij mensen is voor quercetine een uitdaging die vergelijkbaar is met veel andere polyfenolen, mede door de beperkte biologische beschikbaarheid die het moeilijk maakt om de plasmaconcentraties te bereiken die in laboratoriumstudies worden gebruikt. Verbeterde formuleringen met hogere biologische beschikbaarheid zijn een actief ontwikkelingsgebied dat toekomstige onderzoeksresultaten bij relevante plasmaconcentraties mogelijk maakt.
